Yoksulluk Nafakası Nedir?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle ekonomik olarak yoksulluğa düşecek eşe, diğer eş tarafından ödenmesine karar verilen nafaka türüdür. Yoksulluk nafakasının miktarı ve ödeme koşulları, tarafların gelir durumları, ekonomik güçleri ve yaşam standartları dikkate alınarak hakim tarafından belirlenir. Her olayın kendine özgü şartları bulunduğundan nafaka tutarı da dosyanın özelliklerine göre değişiklik gösterebilir.

Yoksulluk Nafakasının Hukuki Dayanağı

Yoksulluk nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi kapsamında düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebilir. Kanunda yer alan bu düzenleme, boşanma sonrasında ekonomik açıdan zayıf duruma düşen eşin korunmasını ve temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayabilmesini amaçlar. Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için mutlaka talep edilmesi gerekir; hakim re’sen karar vermez.

Yoksulluk Nafakası Kimlere Verilir?

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek ve kusuru diğer eşten daha ağır olmayan eşe verilir. Boşanma sonrası ekonomik olarak geçimini tek başına sürdüremeyecek duruma düşen taraf, diğer eşten yoksulluk nafakası talep edebilir. Burada en önemli kriterlerden biri, nafaka isteyen eşin boşanmada ağır kusurlu olmamasıdır. Yani daha fazla kusurlu olan taraf yoksulluk nafakası alamaz. Yoksulluk nafakası kadın veya erkek ayrımı yapılmaksızın, şartları taşıyan her eş için hükmedilebilen bir nafaka türüdür. Mahkeme, tarafların gelir durumunu, çalışma gücünü ve yaşam standartlarını değerlendirerek nafaka talebini kabul edip etmeyeceğine karar verir.

Yoksulluk Nafakası Almanın Şartları Nelerdir?

Yoksulluk nafakası alabilmek için boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olmak ve kusur bakımından diğer eşten daha ağır olmamak gerekir. Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için bazı temel şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle nafaka talep eden eşin boşanma nedeniyle ekonomik olarak yoksulluğa düşeceğinin ortaya konulması gerekir. Burada “yoksulluk”, mutlak yoksunluk değil; kişinin asgari yaşam standardını kendi imkânlarıyla sürdürememesi anlamına gelir.

Bir diğer önemli şart ise kusur durumudur. Nafaka talep eden eşin, boşanmada diğer eşe göre daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Daha ağır kusurlu olan taraf yoksulluk nafakası alamaz. Ayrıca nafakanın bağlanabilmesi için mutlaka talep edilmesi gerekir; hakim kendiliğinden yoksulluk nafakasına hükmetmez.

Hangi Durumlarda Yoksulluk Nafakası Talebi Reddedilir?

Yoksulluk nafakası talebi, aşağıdaki durumların varlığı halinde mahkeme tarafından reddedilebilir:

Nafaka talep eden eşin daha ağır kusurlu olması: Boşanmada diğer eşe göre daha fazla kusuru bulunan taraf yoksulluk nafakası alamaz.
Yoksulluğa düşme şartının oluşmaması: Kişi boşanma sonrası asgari geçimini kendi geliriyle karşılayabiliyorsa nafaka reddedilir.
Yeterli gelir veya mal varlığının bulunması: Düzenli geliri, taşınmazı veya ekonomik gücü olan eşin talebi kabul edilmez.
Taraflar arasında ciddi gelir farkı olmaması: Ekonomik açıdan benzer durumda olan eşler arasında nafaka bağlanmayabilir.
Nafaka talebinin hiç yapılmaması: Yoksulluk nafakası için mutlaka açık talep gerekir, hakim kendiliğinden karar vermez.

Yoksulluk Nafakası Nasıl Talep Edilir?

Yoksulluk nafakası, boşanma davası sırasında veya boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılacak ayrı bir dava ile talep edilebilir. Yoksulluk nafakası talebi genellikle boşanma davası dilekçesinde açıkça belirtilerek yapılır. Bu aşamada nafaka talep eden taraf, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşeceğini ve karşı tarafın ekonomik durumunu ortaya koyan deliller sunabilir. Mahkeme, boşanma kararıyla birlikte nafaka konusunda da değerlendirme yapar.

Eğer boşanma davası sırasında talep edilmemişse, karar kesinleştikten sonra ayrı bir nafaka davası açılarak da yoksulluk nafakası istenebilir. Bu durumda da kişinin ekonomik durumu, gelir belgeleri ve yaşam koşullarını gösteren deliller büyük önem taşır.

Yoksulluk Nafakası Ne Kadar Süre Ödenir?

Yoksulluk nafakası kural olarak süresiz olarak ödenir. Türk Medeni Kanununa göre yoksulluk nafakasında belirli bir süre sınırı bulunmaz. Nafaka, mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilene kadar devam eder. Bu durum uygulamada “süresiz nafaka” olarak ifade edilir.

Ancak nafakanın süresiz olması, hiçbir şekilde değişmeyeceği anlamına gelmez. Tarafların ekonomik durumlarında önemli bir değişiklik olması, nafaka alan kişinin yoksulluk durumunun ortadan kalkması veya yeniden evlenmesi gibi hallerde nafaka sona erebilir ya da azaltılabilir. Bu nedenle nafaka, şartların devam edip etmediğine göre yeniden değerlendirilebilen bir yükümlülüktür.

Yoksulluk Nafakası Hangi Durumlarda Sona Erer?

Yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının yoksulluk durumunun ortadan kalkması veya kanunda belirtilen bazı özel hallerin gerçekleşmesi durumunda sona erer. Yoksulluk nafakasının devam etmesi, nafaka şartlarının varlığına bağlıdır. Bu şartlar ortadan kalktığında nafaka da sona erebilir. Uygulamada en sık görülen sona erme halleri aşağıdaki gibidir:

Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi: Evlenme ile birlikte yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer.
Fiilen evli gibi birlikte yaşama: Nafaka alan kişinin evli olmamasına rağmen fiilen evlilik benzeri bir hayat sürmesi durumunda nafaka kaldırılabilir.
Yoksulluğun ortadan kalkması: Nafaka alan kişinin düzenli gelir elde etmesi veya ekonomik durumunun iyileşmesi halinde nafaka kesilebilir.
Taraflardan birinin ölümü: Nafaka borçlusu veya alacaklısının ölümü ile nafaka sona erer.
Mahkeme kararıyla kaldırılma: Şartların değişmesi halinde açılacak dava ile nafakanın kaldırılmasına karar verilebilir.

Yoksulluk Nafakası Artırılabilir veya Azaltılabilir Mi?

Yoksulluk nafakası, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarında meydana gelen değişikliklere bağlı olarak artırılabilir veya azaltılabilir. Nafaka miktarı, ilk karar verildiği andaki şartlara göre belirlenir. Ancak zaman içinde tarafların gelir durumunda önemli değişiklikler olması halinde nafaka yeniden değerlendirmeye konu olabilir. Örneğin, nafaka borçlusunun gelirinin artması veya nafaka alacaklısının ekonomik durumunun kötüleşmesi durumunda nafakanın artırılması talep edilebilir. Tersi durumda ise, gelir düşüşü veya ekonomik yükümlülüklerin artması halinde nafakanın azaltılması mümkündür. Bu tür değişiklikler için ayrı bir “nafakanın uyarlanması davası” açılması gerekir. Mahkeme, mevcut koşulları yeniden değerlendirerek hakkaniyete uygun bir karar verir.

Yoksulluk Nafakası ile İştirak Nafakası Arasındaki Farklar

Yoksulluk nafakası ile iştirak nafakası, boşanma sonrası farklı ihtiyaçları karşılayan iki ayrı nafaka türüdür.

Tarafları: Yoksulluk nafakası eşe verilirken, iştirak nafakası çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenir.
Amacı: Yoksulluk nafakası boşanma sonrası ekonomik zorluk yaşayan eşi korumayı amaçlar; iştirak nafakası ise çocuğun yaşam standardının devamını sağlar.
Kusur durumu: Yoksulluk nafakasında kusur önemli bir kriterdir; iştirak nafakasında ebeveynlerin kusuru dikkate alınmaz.
Süre: Yoksulluk nafakası şartlar devam ettiği sürece sürebilirken, iştirak nafakası çocuk ergin olana kadar devam eder.
Talep şartı: Yoksulluk nafakası için talep gerekir; iştirak nafakası ise çocuğun varlığı nedeniyle mahkemece re’sen de hükmedilebilir.

2026 Yoksulluk Nafakası Ne Kadar?

2026 yılında yoksulluk nafakasında sabit bir tutar bulunmaz. Nafaka miktarı; tarafların gelir durumu, ekonomik gücü, yaşam standartları ve somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından belirlenir. Bu nedenle her dosyada farklı bir nafaka tutarı ortaya çıkabilir ve kesin bir “standart rakam” vermek mümkün değildir. Yaklaşık bir fikir edinmek ve kendi durumunuza göre olası nafaka tutarını görmek için nafaka hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yoksulluk nafakasının şartları nelerdir?

Yoksulluk nafakası alabilmek için boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olmak ve kusur bakımından diğer eşten daha ağır olmamak gerekir. Ayrıca nafaka talebinin mutlaka açık şekilde yapılması zorunludur.

Yoksulluk nafakası süresiz mi?

Yoksulluk nafakası kural olarak süresizdir ve mahkeme kararıyla kaldırılmadıkça devam eder. Ancak şartların değişmesi halinde azaltılabilir veya tamamen kaldırılabilir.

Yoksulluk nafakası ne kadar ödenir?

Nafaka miktarı sabit değildir, tarafların gelir durumu ve yaşam standartlarına göre hakim tarafından belirlenir. Her dosyada farklı tutar ortaya çıkar.

Yoksulluk nafakası hangi şartlarda kaldırılır?

Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi, ekonomik durumunun düzelmesi veya fiilen evli gibi yaşaması halinde kaldırılabilir. Ayrıca mahkeme kararıyla şartlar değiştiğinde de sona erdirilebilir.

Yoksulluk nafakası ne zaman son bulur?

Nafaka genellikle ölüm, yeniden evlenme veya yoksulluk halinin ortadan kalkmasıyla sona erer. Bu şartlardan biri gerçekleştiğinde ödeme yükümlülüğü de biter.

Yoksulluk nafakasını ödemezsem ne olur?

Nafaka ödenmezse icra takibi başlatılabilir ve maaş haczi uygulanabilir. Ayrıca nafaka borcunun ödenmemesi ceza yaptırımlarına da yol açabilir.

Yoksulluk nafakası işe girince kesilir mi?

Kişi işe girip düzenli gelir elde etmeye başlarsa nafakanın azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir. Ancak otomatik olarak kesilmez, mahkeme kararı gerekir.

Yoksulluk nafakasını kimler alamaz?

Boşanmada ağır kusurlu olan kişiler yoksulluk nafakası alamaz. Ayrıca kendi geçimini sağlayabilecek düzeyde geliri olan kişiler de bu haktan yararlanamaz.